Groene fischer pluggen in het eerste nulenergiewoning ter wereld

Groene fischer pluggen in het eerste nulenergiewoning ter wereld

Het idee voor de verbouwing van de oude watertoren gaat terug tot december 1997. Toen werd de jonge architect Norman Räffle op de ongebruikte toren gewezen. Samen met zijn vader Jürgen ontwikkelden zij een concept voor een nieuwe bestemming van het waterreservoir, dat tot 1979 door de lokale Milchwerke GmbH was gebruikt. In 2002 kocht het bouwbedrijf Räffle & Sons uiteindelijk de vervallen toren.

Tijdens de daaropvolgende planningsperiode ontstond in 2006 het idee om de 30 meter hoge toren om te bouwen tot 's werelds eerste nulenergiehoogbouw. Om dit doel technisch en economisch te bereiken, diende Thorsten Räffle een aanvraag van honderd pagina’s in voor subsidie als demonstratie-installatie bij het Bundesministerium für Umwelt, de KFW en het Umweltbundesamt, die in oktober 2008 werd goedgekeurd.

Tijdens de verbouwingsfase van 2008 tot 2016 werd de torenkop eerst teruggebracht tot een schachthoogte van 21 meter, waarna er vijf nieuwe verdiepingen in gewapend beton werden opgestapeld. Omdat Radolfzell aan de rand van aardbevingszone 2 ligt, moet de voltooide toren met zijn uiteindelijke hoogte van 50,5 meter ook de zwaarste trillingen ongeschonden doorstaan. Dit vereiste op zijn beurt zowel veilige statische constructies als hoogwaardige bevestigingssystemen.

 

Objectfiche

Gewicht
2.500 ton
Torenhoogte:
50,5 m
Omvang:
Ongeveer 2.200 injectieankers werden geplaatst voor het herstel van de 39 centimeter dikke torenmantelwand.
Periode van de verbouwingsfase:
2008 tot 2016
Aannemingsbedrijf
Bouwbedrijf Jürgen Räffle
Locatie:
Radolfzell, Bodenmeer

„Hoe hoger de toren groeit“, aldus ontwerper Norman Räffle, „hoe meer gewicht hij moet kunnen dragen. Uiteindelijk gaat het om ongeveer 2.500 ton! Daarom hadden we bij het herstellen van de oude muren en voor de nieuwe betonnen constructie bevestigingssystemen nodig die voldoen aan de hoogste kwaliteitsnormen en alle seismische voorschriften. Tot nu toe hebben we in ons bouwbedrijf zeer goede ervaringen met het bedrijf fischer uit onze regio. Daarom gebruikten we ook bij dit bouwproject hun producten. Ze zijn gegarandeerd veilig en innovatief.“ Ongeveer 2.200 injectieankers werden geplaatst voor het herstel van de 39 centimeter dikke torenwand. Deze ankers moesten precies worden aangepast aan de steenhardheidsklasse 20 en de mortelgroep III a van het oude metselwerk. „Het was een voordeel“, benadrukt Norman Räffle, „dat deze ankers probleemloos door het oude pleisterwerk ‘gingen’, zonder dat dit verwijderd hoefde te worden.“

Het gebruikte fischer injectiesysteem, bestaande uit de krachtige hybride mortel FIS V, de ankerhuls en de schroefdraadstang respectievelijk binnenschroefhuls, heeft zich vanuit het oogpunt van de opdrachtgever bewezen. Als het eerste injectiemortelsysteem dat is goedgekeurd voor alle relevante bouwmaterialen, biedt het de noodzakelijke veiligheid voor de hele toren. Perfect op elkaar afgestemd kan het de zeer hoge belastingen dragen. Bovendien kon dankzij de geoptimaliseerde rasterstructuur van de ankerhuls het mortelverbruik met tot wel 80 procent worden verminderd. Ongetwijfeld een even belangrijk voordeel voor de ontwerper.

Verder werden bij de montage van de metalen onderconstructie voor de voorgehangen geventileerde gevel in de ontsluitingstoren en in de torenkop ongeveer 1.200 fischer boutankers FAZ II in verschillende lengtes gebruikt. De internationale goedkeuringen, die ook gelden voor toepassingen in aardbevingsgebieden (seismiek), garanderen optimale veiligheid en een hoge lastverdeling; alleen al doordat de verankeringsdiepte in de wand het maximale draagvermogen van de anker en het beton benut. Slechts enkele hamerslagen zijn voldoende en de anker zit stevig vast. Gezien de lange bouwtijd was deze merkbaar snelle montage een ander belangrijk beslissingscriterium voor de opdrachtgever.

 

Hoe hoger de toren groeit, hoe meer gewicht hij moet dragen. Uiteindelijk gaat het om ongeveer 2.500 ton! Daarom hadden we bij het herstellen van de oude muren en voor de nieuwe betonnen constructie bevestigingssystemen nodig die voldoen aan de hoogste kwaliteitsnormen en aan alle seismische voorschriften.
Norman Räffle, Planner
Buitenliggende gangen verbinden de liftoren met het hoofdgebouw. Deze overgangen kregen volledige glazen balustrades, waarbij de vloerprofielen van roestvrij staal met fischer Highbond ankers FHB II 10x95/10 in A4 en de injectiemortel FIS HB in de gewapendbetonnen constructie van het gebouw werden verankerd.

„Net zoals we letten op moderne en economische technologieën, hechten we ook waarde aan duurzaamheid. Vooral bij de binnenafwerking met de unieke bouwbiologische inrichting gebruiken we daarom de biogebaseerde pluggen van fischer greenline“, voegt Norman Räffle toe. Dit betreft een volgens DIN CERTCO door TÜV Rheinland gecertificeerd bevestigingssysteem, dat fischer als eerste fabrikant wereldwijd aanbiedt en dat gebaseerd is op duurzame grondstoffen.

Met de nieuwe „aquaTurm“, die tegelijk een energietoren is, realiseert de familie Räffle een ambitieus en eigenzinnig bouwproject. Het moet bewijzen dat een passiefhuis met geïntegreerde PV-modules, hoogrendement composietramen (de eerste vijfvoudige beglazing wereldwijd), grondwaterwarmtepompen, decentrale ventilatiesystemen met warmteterugwinning, met passieve warmte- en koelmassasystemen voor nachtkoeling en zonne-instraling, evenals regenwater- en windenergiegebruik functioneel en energiebesparend kan zijn.

De federale overheid waardeerde het toekomstgerichte idee door het bouwproject aan te wijzen als pilotproject respectievelijk demonstratie-installatie van de Bondsrepubliek Duitsland en droeg 435.000 euro subsidie bij.
cd-green-55965cdb4b-8kbsh