La Grande Arche – gevelbouw par excellence

Hitte, vorst, vochtigheid en luchtvervuiling – de tand des tijds knaagt aan de trotsste gebouwen.

„Bij het kantoorgebouw La Grande Arche in Parijs zorgden bovendien de hoge windbelasting en de regen voor zichtbare slijtage en vervuiling aan de gevel“, vertelt Steven-Henrik Maier, marktmanager Frankrijk bij de bevestigingsspecialist fischer SystemTec.

„Vervormingen, afbladderingen en scheuren aan de gevel van wit Carrara-marmer waren het gevolg. Dit leidde ertoe dat de verantwoordelijken in 2015 definitief besloten de gevel te renoveren, nadat hier in 2009 al over was nagedacht.“

Het Franse architectenbureau Valode & Pistre kreeg de opdracht om een uitgebreide modernisering van het gebouw te coördineren.

En zij namen een ingrijpende beslissing: In plaats van het tot nu toe gebruikte marmer zou voor de gevel een robuustere granietsteen worden gebruikt.

Bovendien stoorden de architecten zich aan de tot nu toe gebruikte bevestiging: in plaats van de zichtbare ankers in elke voeg wilden ze de gevelplaten onzichtbaar bevestigen met onderkappingsankers van fischer. Het begin van een prachtige samenwerking – en een Europees samenwerkingsproject bij uitstek.

Naar de fischer onderkappingsankers

La Grande Arche – de nieuwe triomfboog

De „Grande Arche“ behoort sinds de voltooiing in 1989 tot de populairste uitkijkpunten in Parijs. Geen wonder, want het gebouw ligt aan het einde van de ongeveer acht kilometer lange zichtas, die loopt van het kunstmuseum Louvre via de Champs-Élysées en de Arc de Triomphe tot aan het kantoorgebouw.

Het monumentale bouwwerk is ontworpen door de Deense architect Johann Otto von Spreckelsen, die de kubusvormige boog als „poort naar de wereld“ wilde laten begrijpen. Met ongeveer 110 meter hoogte biedt het 35 verdiepingen tellende kantoorgebouw zoveel ruimte dat de kerk Notre-Dame de Paris, inclusief haar bij de grote brand op 15 april 2019 ingestorte vieringtoren, er moeiteloos onder had gepast.

Monumentale afmetingen: De „Grande Arche“ is het moderne tegenstuk van de antieke Arc de Triomphe aan de Champs-Élysées.

De "Poort naar de Wereld" brokkelt af – en fischer helpt

Toen in 2015 de aanvraag uit Frankrijk kwam, zat Steven-Henrik Maier nog midden in zijn studie.

„In feite wilden de verantwoordelijke architecten een robuustere steen die een vergelijkbare kleur heeft als de witte Carrara-marmer, en een bevestigingsvorm die zowel onopvallend als veilig functioneert“,
vat de nu 26-jarige bouwkundig ingenieur de eisen samen.

De nieuwe steen vinden was daarbij het kleinere probleem: al snel kwamen de verantwoordelijken overeen op de witte graniet „Bethel White“, die uit een steengroeve in Vermont (VS) wordt gewonnen.

Grote technische uitdagingen

De technische uitdagingen, vooral op het gebied van de bovenhoofse gevel, waren aanzienlijk groter. Enerzijds omdat er door de locatie ter plaatse enorme windbelastingen zijn.

„En anderzijds omdat er voor de bevestigingen met ondercutankers in Frankrijk naast de Europese ETA noch een lokale goedkeuring noch een testnorm of iets dergelijks bestond“, herinnert Steven-Henrik Maier zich.

„Hier moesten onze Technisch Directeur Jean-Marc Berg, tegenwoordig voorzitter van fischer Frankrijk, en zijn collega Gilles Dallon overtuigingswerk verrichten.” - en toetsbare bewijzen leveren.

Dus nodigden zij de projectverantwoordelijken uit Frankrijk uit bij het fischer-hoofdkantoor in Waldachtal, waar gezamenlijk in het testlaboratorium proeven werden gedaan met de granietsteen „Bethel White“ en de fischer Zykon-plaatanker FZP-II-SO. Met succes – want vooral de hogere belastingswaarden in vergelijking met conventionele ankersystemen overtuigden de opdrachtgevers.

„Daarna werd dit nogmaals getest door een onafhankelijk testinstituut in Frankrijk en hebben we de noodzakelijke ATEX-goedkeuring ontvangen”, aldus Maier.

Naar de Zykon plaatanker FZP II

Complete service uit één hand

Met de technische oplossing om gevelplaten van graniet te bevestigen met onderkappingsankers van fischer, was de weg vrij om het project uit te voeren. Daarbij heeft een tijdelijk zes-koppig projectteam van fischer de coördinatie van alle betrokken internationale bedrijven op zich genomen. „Zo hebben we voor de bouwfase West/Zuid (uitgevoerd door EDM) de tijdige levering van het graniet in de juiste afmetingen en dikte met de leverancier van de steen in de VS afgestemd.

Tegelijkertijd hebben we alle noodzakelijke zaken met het boorbedrijf in Spanje gecoördineerd. Dit liep van de definitie van de boorinstallatie en boren tot aan de boortekeningen en de toegestane toleranties“, vat marktmanager Steven-Henrik Maier slechts enkele van de taken samen.

„Dat is typisch fischer“, zegt de 26-jarige, „wij zorgen van het begin tot het einde van het project voor alles en stellen de klanten en partners alle benodigde informatie ter beschikking.“

Steven-Henrik Maier, marktmanager Frankrijk bij de bevestigingsspecialist fischer SystemTec.

Systeem voor bevestiging van geventileerde gevels

De fischer Zykon-platenankers FZP-II worden aan de achterzijde gemonteerd, zijn in de voeg niet zichtbaar en zorgen voor een vormsluitende en volledig spreiddrukvrije bevestiging in het conisch onderfreesgat. Vergeleken met randnabije bevestigingen (pen-, steekpen- en groefbevestigingen) worden door deze techniek lagere plaatbuigmomenten en hogere draagvermogens bereikt.

Bovendien kunnen indien nodig ook afzonderlijke platen van een gevel probleemloos worden vervangen. Omdat vooral bij natuursteen de kleurverschillen opvallend kunnen zijn, heeft het Franse architectenbureau Valode & Pistre bij de renovatie van „La Grande Arche“ graag van deze mogelijkheid gebruikgemaakt. En naar eigen inzicht de platen zo gehangen, zoals zij vonden dat het het beste paste.

Sanering La Grande Arche: Het vervangen van afzonderlijke platen die beschadigd waren of waarvan de kleur niet overeenkwam, was probleemloos mogelijk.

fischer Duitsland