Onder stelbouten verstaat men speciale schroeven voor houtconstructies. Met hun hulp kunnen houten onderdelen op een bepaalde afstand aan plafonds, muren of zelfs dakhellingen worden bevestigd. Een belangrijk voordeel voor houtbouwers: afstanden kunnen met deze schroeven traploos worden aangepast en zijn vrij instelbaar. Door de speciale onderkopgeometrie zijn ze in staat om ondanks de vrije afstand tot de verankeringsgrond opkomende druk- en trekkrachten op te nemen. Vergeleken met een mechanische hoogtecompensatie door opvulstukken brengt dit bevestigingsmiddel daarom een aanzienlijke tijdsbesparing bij de montage met zich mee.
Stelbouten maken een millimeterprecieze uitlijning – de afstelling – van onderdelen mogelijk, doordat u door draaibewegingen de afstand tot de onderconstructie kunt veranderen. Voor houtbouwers zijn stelbouten in de droge bouw (houtbouw) onmisbaar om lattenconstructies optimaal uit te lijnen en een gelijkmatige, stabiele basis voor volgende werkstappen te garanderen. Hun veelzijdigheid maakt stelbouten tot een essentieel gereedschap voor professionele vakmensen die waarde hechten aan een perfect eindresultaat. De bediening is daarbij eenvoudig en vereist geen speciaal gereedschap. Een ander voordeel: stelbouten verlagen door hun precieze instelbaarheid het risico op materiaalkrachten en zorgen daardoor voor een duurzame constructie.
U kunt bijvoorbeeld met behulp van stelbouten voor hout meubels of onderconstructies exact uitlijnen, zonder dat u ingrijpend hoeft na te werken. Want deze speciale schroeven zijn zo ontworpen dat ze een latere fijne afstelling mogelijk maken. Daarom zijn stelbouten onmisbare helpers bij de installatie van keukens, bij het bouwen van terrassen of bij de montage van gevelpanelen.
Bij verstelschroeven bevinden zich onder de schroefkop draadloze groeven. Wanneer de schroef wordt ingedraaid, haken deze groeven zich vast in het te bevestigen werkstuk. Dit zorgt voor een goede grip. Zelfs wanneer de schroef vervolgens voor de afstelling tegen de klok in iets wordt uitgedraaid, blijft de verbinding dankzij de verstelgroeven stabiel. Een ander voordeel is het zelftappende schroefdraad. Daarom hoeft u in de regel niet voor te boren bij verstelschroeven, behalve bij hout-steen verbindingen. Of u nu keukenelementen precies wilt installeren of een gipswand exact wilt uitlijnen – houten verstelschroeven bieden de functie van een traploze aanpassing van constructies in alle gangbare massieve bouwmaterialen zoals hout, beton of metselwerk.
Naast de keuze van het bevestigingsmiddel speelt ook de aard van de verankeringsondergrond, waaraan een houten aanbouwdeel wordt gemonteerd, een belangrijke rol. Want de montagewijze hangt uiteindelijk af van of er een hout-op-hout verbinding is of bijvoorbeeld een hout-beton verbinding. Omdat bij plafond- en dorpelkonstrukties meestal seriemontages plaatsvinden, is bij het afstellen en nivelleren in verbindingen met een ondergrond van hout of andere massieve bouwmaterialen in principe altijd een doorsteekmontage aan te raden. Meer hierover kunt u nalezen in onze fischer whitepaper „Justeren en nivelleren in de houtbouw“.
Houd bij de selectie van verstelbouten rekening met de benodigde lengte om een optimale bevestiging te garanderen. Deze hangt af van de gewenste afstand tussen de vloer en de onderconstructie, evenals van de benodigde indringdiepte van het schroefdraad. Het is belangrijk dat u ervoor zorgt dat het schroefdraad volledig in de ondergrond verankerd is om de stabiliteit en veiligheid van de constructie te waarborgen. Daarom moet de verstelbout zorgvuldig worden gekozen volgens de technische vereisten van uw project.
Let er bij het gebruik van verstelbouten altijd op dat de schroeflengte geschikt is voor zowel de dikte van het hout als de afstand tot de muur of het plafond. De verankeringsdiepte is hierbij een kritische factor: deze moet minimaal 30 mm bedragen om een betrouwbare fixatie te garanderen. Controleer daarom alle afmetingen nauwkeurig voordat u kiest voor een bepaald model verstelbout.
Om de juiste lengte van verstelbouten te berekenen, is het belangrijk om het verstelbereik te kennen. Dit geeft aan binnen welk bereik de schroeflengte kan worden ingesteld. Voor een nauwkeurige bepaling van de benodigde schroeflengte telt u bij uw materiaaldikte, die wordt weergegeven door de tegenlat, het gewenste verstelbereik op. Houd er rekening mee dat de schroefkop vlak met het oppervlak moet afsluiten om een optimale bevestiging te garanderen.
Verstelbouten spelen een centrale rol bij precisiewerk. Hun speciale constructie maakt een nauwkeurige afstelling en uitlijning van onderdelen mogelijk. In tegenstelling tot standaard bevestigingen laten deze speciale bouten een millimeterprecisie toe, wat ze onmisbaar maakt voor veeleisende montagewerkzaamheden. De onderverdeling van de schroeflichaam in verschillende zones optimaliseert de aanpasbaarheid en vergemakkelijkt de handling. Hiervan profiteert ook de constructieve houtbouw.
Bij het gebruik van verstelbouten is het cruciaal om de juiste variant voor uw specifieke project te kiezen. Naast de kopvorm, zoals de platte of bolkop voor een esthetisch aantrekkelijke afwerking, speelt ook het schroefdraad een belangrijke rol. Verstelbouten met fijn schroefdraad en een draadloos gebied bij de kop zijn vooral geschikt voor minder veeleisende montagewerkzaamheden, zoals lichte werkzaamheden aan vloeren of wanden. Ze maken eenvoudige hoogteafstellingen mogelijk bij de installatie van meubels, keukenelementen of in de droge bouw. Let er echter op dat voor preciezere toepassingen speciaal ontworpen verstelbouten nodig zijn om de gewenste nauwkeurigheid te bereiken. Uw keuze moet daarom gebaseerd zijn op de noodzaak van fijne afstelling en draagkracht, om de functionaliteit en stabiliteit van het project te waarborgen.
U kunt verstelbouten niet alleen voor hout gebruiken. Deze schroefsoort is – afhankelijk van de toepassing en bouwcontext – in diverse uitvoeringen verkrijgbaar, zoals:
Of het nu gaat om verstelbouten voor hout-hout- of hout-beton verbindingen – fischer biedt in wezen verschillende verstelbouten in diverse varianten voor uiteenlopende toepassingen in alle gangbare massieve bouwmaterialen aan:
- Verstelbout FAFS: Voor traploos verstelbare montage van houtconstructies of -frames.
- Verstelbout JUSS: Voor traploos verstelbare afstandsmontage van houtconstructies.
- Afstandsschroef ASL: Voor flexibele positionering en uitlijning van een houten aanbouwdeel.
- Verstelring FSW: Zorgt in combinatie met de fischer betonschroef UltraCut FBS II zeskantkop US met diameter 10 (gegalvaniseerd) voor een snelle en eenvoudige montage van houten balken of houten onderregels.
Voor welke schroeven u in uw context ook kiest: vertrouw bij vragen van welke aard dan ook op het deskundige advies van de experts van onze fischer toepassingstechniek. Met slechts één klik ontdekt u meer over onze services.
Bij het gebruik van verstelschroeven is het belangrijk om nauwkeurig te werken om een optimale verbinding van de materialen te garanderen. Kies eerst de juiste variant, afhankelijk van of u verstelschroeven voor gipsplaten zoekt, hout met hout of hout met steen wilt verbinden. Let daarbij op de correcte lengte van de schroeven die voor uw constructie nodig is. Nadat u het geschikte model hebt geselecteerd, plaatst u de schroef op de gewenste plek en draait u deze voorzichtig in totdat een stevige en verstelbare verankering is bereikt. Houd er rekening mee dat een exacte afstelling essentieel is voor de stabiliteit en duurzaamheid van de constructie. De kwaliteit van de verstelschroeven speelt hierbij een centrale rol om ongewenste bewegingen en losraken te voorkomen. Let hierbij op de volgende aspecten en werkwijzen:
Bij stelschroeven ligt hout, gipskartonplaat of iets dergelijks vlak op de onderconstructie. De schroefkop mag daarbij niet uit de onderconstructie steken. Als het ringdraad van de schroef niet voldoende grijpt, kan alleen de schroef worden losgedraaid, maar niet het aangebrachte onderdeel worden gesteld.
Vakmensen en ontwerpers worden bij de montage van houten gevels en bij wand- of plafondbetimmeringen geconfronteerd met talrijke uitdagingen bij de planning en uitvoering.
Zo gelden er in de houtbouw bij prefab onderdelen aanzienlijk strengere maat-toleranties dan bij ruwbouw of betonbouw. Betrokken gebruikers moeten daarom precies op de hoogte zijn van tolerantievlakken met betrekking tot toegestane maatafwijkingen. Alleen dan kunnen de constructie van het onderdeel en het montageproces tot in detail op elkaar worden afgestemd.
In principe is bij dragende onderconstructies een millimeterpreciese uitlijning – de stelling – essentieel voor een vlot bouwproces. Toch maken veel houtbouwers hier tot op heden gebruik van tamelijk tijdrovende montagetechnieken. Dit betekent een omslachtig en ingewikkeld nivelleringstraject, dat vaak alleen met hulp van extra personen mogelijk is.
In de praktijk bemoeilijken oneffenheden in de verankeringsgrond de stelling vaak extra. Daarom hebben houtbouwers voor het uitlijnen van de onderconstructie zowel geschikte gereedschappen en passend vulmateriaal voor het onderleggen, alsook toegestane bevestigingsmiddelen nodig. Voor de montage van een onderconstructie worden afhankelijk van de inbouwsituatie hulpmiddelen zoals touwen, waterpassen, lange aluminium richtlatten, uitlijnlasers en inschroefapparaten gebruikt. Indien vulmateriaal nodig is, worden soms ook wiggen en/of vulstukken van hout of kunststof toegepast.
Steeds vaker worden ondertussen – vooral in de droge bouw – zogenaamde stelschroeven ingezet. Inmiddels zijn er op de markt talrijke schroeven en systeemoplossingen (inclusief stelschijven). Afhankelijk van de aard van de verankeringsgrond waaraan een houten onderdeel wordt gemonteerd, kunt u als gebruiker vertrouwen op individuele stelsystemen. Zo bestaat er met de betonschroef fischer UltraCut FBS II en de stelschijf FSW een systeemoplossing voor hout-beton verbindingen. De fischer FAFS stelschroef vormt daarentegen een beproefde en betrouwbare oplossing voor hout-hout verbindingen.
Bij het monteren van de justeerschroef legt u eerst de lat direct op de verankeringsondergrond. Vervolgens plaatst u de schroef op de gewenste positie en draait u deze door beide bouwmaterialen totdat de verzonken kop gelijk ligt met het oppervlak.
Daardoor haken de groeven onder de schroefkop zich vast in het boorgat van de houten lat en houden deze op zijn plaats. Wanneer de schroef nu tegen de klok in wordt gedraaid, beweegt deze door de vorm van het schroefdraad vanzelf langzaam uit het bevestigingsmateriaal. De lat blijft echter door de ribben stevig met de schroef verbonden en beweegt daardoor ook langzaam van de bevestigingsondergrond weg.
Bij het verwijderen van justeerschroeven is voorzichtigheid geboden. Maar ongeacht of het justeerschroeven in hout of beton betreft: als een schroef afbreekt of verkeerd geplaatst is, kan deze voorzichtig met een timmermanshamer of een combinatietang worden verwijderd. Houd er rekening mee dat een beschadigde justeerschroef niet opnieuw gebruikt mag worden. Soms kan de schroefkop niet volledig worden verzonken. In dergelijke gevallen kan een gecontroleerde, lichte tik met de hamer helpen, nog voordat u begint met het justeren. Het is belangrijk om bedachtzaam en nauwkeurig te werk te gaan om het materiaal niet te beschadigen en een veilige toepassing te garanderen.
Verstelbouten voor een comfortabele afstandsmontage van houtconstructies kunt u heel eenvoudig bestellen via onze fischer partnershops. Wat dacht u bijvoorbeeld van de krachtige verstelbout JUSS van gegalvaniseerd staal met twee schroefdraadsoorten voor traploos verstelbare afstandsmontage in hout? Of vertrouw op onze fischer verstelbout FAFS als probleemoplosser voor traploos verstelbare montage van houtconstructies of -frames. Dankzij de speciale combinatie van bit en insteekgereedschap kan de schroef eenvoudig vlak met het bevestigingsdeel worden ingedraaid.
In de houtbouw gelden bij prefab onderdelen aanzienlijk strengere maatstoleranties in vergelijking met ruwe of gewapendbetonbouw. Vakmensen en planners moeten daarom precies op de hoogte zijn van tolerantievlakken met betrekking tot toegestane maatafwijkingen. Hierbij zijn twee normen relevant:
De nominale maat is een in technische tekeningen aangegeven maat ter aanduiding van grootte, vorm en positie van een onderdeel. Het is de ideale waarde die wordt nagestreefd – zonder rekening te houden met productietoleranties of afwijkingen die in de praktijk kunnen optreden.
Maatstolerantie verwijst naar de tolerantie of de maximaal toegestane afwijking van de nominale maat van een onderdeel of bouwwerk. Maatafwijking daarentegen beschrijft het verschil tussen een vastgestelde nominale maat (streefmaat) en de gemeten werkelijke maat.
Ja, dat is geen probleem, maar in vochtige omgevingen of buitenshuis moeten corrosiebestendige verstelschroeven worden gebruikt om roest te voorkomen. In deze gevallen raden wij verstelschroeven van roestvrij staal aan.
Vooropgesteld: verstelschroeven zijn geen afstandsschroeven – beide termen worden echter vaak door elkaar gebruikt omdat ze een vergelijkbare functie vervullen. Ze helpen bij het nauwkeurig instellen van afstanden en het uitlijnen van onderdelen. Terwijl de term verstelschroef vaker wordt gebruikt in verband met droogbouw- en houtbouwtoepassingen, kan afstandsschroef ook in andere gebieden voorkomen, zoals bij de bevestiging van gevels of de installatie van wandpanelen. Beide schroefsoorten vervullen echter de functie om afstanden millimeterprecies af te stellen en zijn daarmee in hun toepassing zeer vergelijkbaar.
Dit blijkt al uit de constructie van beide schroefsoorten: een afstandsschroef heeft twee gelijke houtdraadgedeelten – een verstelschroef daarentegen heeft een houtdraad en weerhaken onder de schroefkop. In tegenstelling tot afstandsschroeven hebben verstelschroeven dus slechts één draad – de groeven voor de schroefkop vormen geen tweede draad. Verstelschroeven kunnen dus niet als vervanging voor afstandsschroeven worden gebruikt.
Alle relevante informatie over het onderwerp „afstellen en nivelleren“ hebben wij begrijpelijk en overzichtelijk samengevat in het fischer whitepaper „Afstellen en nivelleren in de houtbouw“. Hier kunt u het gratis downloaden.
Wist u dat DE FESTMAKERS van fischer onder de rubriek „Vakkennis“ in compacte vorm hun uitgebreide expertise voor verschillende verankeringsgevallen in hout met u delen? Van A zoals op-dakisolatie tot S zoals spant-gordingverbinding en T zoals terrasoverkapping en terrasplanken leggen vindt u daar talrijke tips en trucs van onze experts – inclusief video's. Neem een kijkje en ontvang waardevolle professionele kennis over houtbouw.