Zelftappende schroeven zijn veelzijdige en praktische bevestigingsmiddelen. Door hun scherpe punt en het speciale snijdraad snijden ze bij het indraaien hun eigen binnendraad direct in het bevestigingsmateriaal. Door het zelf gesneden draad zitten de schroeven niet alleen bijzonder stevig en veilig – vakmensen besparen zich bij de installatie ook het voorboren, wat op zijn beurt leidt tot meer efficiëntie op de bouwplaats. Schroeven met snijdraad worden typisch gebruikt bij materialen zoals metalen platen (bijv. stijlen van metalen regelwerken) of kunststof en zorgen voor een stabiele verbinding, ook zonder extra bevestigingsmiddelen zoals pluggen of moeren.
Onder de term zelftappende schroeven worden diverse soorten schroeven samengebracht: zo zijn er onder andere zelftappende schroeven voor roestvrij staal, zelftappende schroeven voor metaal en aluminium, draadvormende schroeven, zelftappende houtschroeven, zelfborende schroeven voor metaal en zelfborende houtschroeven. Deze soorten schroeven zijn geschikt voor de volgende toepassingen: gevelbouw, raamkozijnen en houtbouw.
De zelfborende schroef, ook wel zelftappende boorschroef genoemd, is een speciale subtype die bovendien is uitgerust met een boorpunt. Daarmee bieden ze een echte meerwaarde in functionaliteit: in slechts één werkgang wordt met deze schroeven zowel het gat geboord als het passende tegen- of binnendraad gevormd. Boorschroeven zijn goed geschikt voor bevestiging aan dikkere materialen zoals stalen balken. Ook bij warmte-isolatiesystemen (WDVS) worden zelfborende schroeven toegepast.
Draadvormende schroeven hebben daarentegen een stompe punt – hier moet eerst voorgeboord worden. Vervolgens vormt de draadvormende schacht van de schroef in het boorgat het binnendraad. Belangrijk: hierbij wordt het materiaal verplaatst in plaats van uitgefreesd. Draadvormende schroeven maken dus een stevige en belastbare verbinding mogelijk zonder materiaalverlies en spanen. Voorwaarde is dat de ondergrond plastisch vervormbaar is, zoals bij aluminium of harde kunststoffen. Gasbeton daarentegen zou te bros zijn en zou door zo’n schroef alleen beschadigd worden.
De meeste houtschroeven hebben de eigenschap dat ze zich bij het indraaien zelf in hout tappen. Omdat het zelftappende draad hier echter als standaardfunctie geldt, worden ze niet specifiek als zelftappende schroeven voor hout aangeduid. Er zijn zelfs fabrikanten die zelfborende houtschroeven aanbieden – bijvoorbeeld voor veeleisender houtstructuren zoals teak of mahonie.
Zelftappende schroeven – soms ook draadtappende schroeven of zelftappende draadschoeven genoemd – zijn bijzonder gebruiksvriendelijk, omdat ze doorgaans de stap van voorboren besparen. Met deze tips voor de installatie wordt het werken met zelftappende schroeven nog eenvoudiger:
Zelftappende schroeven zijn ongeschikt voor bepaalde ondergronden. Hieronder vallen zeer harde materialen zoals gehard staal of dikke beton, omdat de schroef zonder voorboren geen schroefdraad kan snijden. Ook voor bros materiaal zoals keramiek of glas zijn zelftappende schroeven een ongunstige keuze, omdat het materiaal gemakkelijk kan breken wanneer het door de schroef onder druk wordt gezet. Daarnaast zijn ook materialen met een lage dichtheid zoals schuim of gipskarton niet geschikt voor zelftappende schroeven, omdat de gesneden schroefdraad niet genoeg houvast biedt. In dergelijke gevallen zijn andere bevestigingsmethoden of speciale schroeven vereist.
Zelftappende schroeven zijn verkrijgbaar in verschillende uitvoeringen en zijn ideaal voor dunne metalen en kunststoffen. Een typisch toepassingsgebied is de montage van metalen profielen in de droge bouw. Zo vindt u bij fischer onder andere de Gipskartonschroef FSN-TPB, die geschikt is voor het bevestigen van gipskartonplaten op metalen onderconstructies tot 2 mm dikte. De boorpunt en de vlakliggende trompetkop met kruiskop-PH-aandrijving zorgen voor een snelle aanzet zonder voorboren. Een voorbeeld van een zelfborende metaalschroef van fischer is de Isolatieschroef FID-Z, waarmee onder andere dunne platen op warmte-isolatiesystemen (WDVS) bevestigd kunnen worden.
Elke schroef heeft ruimte en houvast nodig. Om deze ruimte te creëren en scheuren tijdens het inschroeven te voorkomen, is voorboren onmisbaar – vooral bij dichte materialen. Bij een blinde gat in de muur is daarom een passende plug nodig om een conventionele schroef veilig te bevestigen. Zelftappende schroeven daarentegen vinden ook zonder plug houvast, omdat ze zich in hun zelfgemaakte tegendraad verankeren.
Zelftappende schroeven zijn geschikt voor zachte tot middelharde materialen. Bij extreem harde materialen kan voorboren noodzakelijk zijn.
Zelftappende schroeven zijn verkrijgbaar in verschillende kopvormen. De meest voorkomende zijn zelftappende verzinkte schroeven die vlak met het oppervlak afsluiten. Maar ook bolkop, Torx-kop en sleufkop komen voor bij zelftappende schroeven.
Voor zelftappende schroeven heeft u meestal geen speciaal gereedschap nodig. De meeste zelftappende schroeven kunnen met standaard schroevendraaiers of boorschroevendraaiers worden gebruikt die het betreffende schroefkoptype ondersteunen. Met de juiste instelling van het koppel kan het inschroeven worden geoptimaliseerd – vooral aan het begin, waar minder kracht nodig is.
In de regel wel! Zelftappende gevelschroeven zijn geoptimaliseerd om zich door verschillende materialen zoals hout, metaal en composietmaterialen te boren. Dit maakt ze geschikt voor allerlei soorten gevelbekleding. Zelftappende gevelschroeven zijn bovendien corrosiebestendig gecoat, omdat ze voor buitengebruik bestemd zijn. Er zijn echter ook schroeven voor gevels die niet tappend zijn, zoals de stokschroef.
Nee, niet alle zelftappende schroeven zijn roestvrij. Als u de schroeven buiten of in vochtige omgevingen wilt gebruiken, moet u zelftappende schroeven van roestvrij staal kiezen.
Het hergebruiken van zelftappende schroeven wordt door fabrikanten niet aanbevolen, omdat de houdkracht kan afnemen. Bij het verwijderen van deze schroeven kan het draad beschadigd raken. Dit betekent dat de schroef bij hergebruik mogelijk niet meer zo stevig zit. Ook het schroefmateriaal kan na langdurig gebruik aangetast zijn, bijvoorbeeld door corrosie.
Een zelfborende schroef is een speciale schroef die zowel een boor- als een bevestigingsfunctie in één schroef combineert. Hij heeft een geïntegreerde boorpunt die in staat is om zich door het materiaal (zoals metaal of kunststof) te boren zonder dat voorboren nodig is. Na het boren grijpt het zelftappende draad direct in het boorgat om zijn tegendraad te creëren. Er zijn bijvoorbeeld zelfborende schroeven van metaal of zelfborende roestvrijstalen schroeven, die bijzonder nuttig zijn voor het vastschroeven van dunne platen of werkstukken van roestvrij staal.
Zelftappende schroeven, afstandshulzen en afstandsbussen worden vaak in combinatie gebruikt om onderdelen in een bepaalde positie te monteren of op een bepaalde afstand te houden.
Wilt u meer weten over soorten schroeven? Geen probleem! In de uitgebreide fischer schroefengids vindt u talrijke informatieve artikelen uit de wereld van schroeven, evenals veel tips over producten en meer. Neem gerust eens een kijkje.