Veiligheidsschroeven zijn schroeven met een speciale kop die alleen met het juiste gereedschap losgedraaid kunnen worden. Een „gewone schroef“ daarentegen kan met standaardgereedschap (bijv. platte schroevendraaier of kruiskopschroevendraaier etc.) worden losgedraaid. Veiligheidsschroeven zijn speciaal ontwikkeld om ongeoorloofd verwijderen te voorkomen en worden afhankelijk van de toepassing ook wel manipulatiebestendige schroeven of schroeven met diefstalbeveiliging genoemd. Tot de gangbare soorten veiligheidsschroeven behoren schroeven met Torx Tamper, Tri-Wing en eendelige koppen die slechts in één richting kunnen worden gedraaid.
Veiligheidsschroeven worden overal toegepast waar het risico op ongewenste externe beïnvloeding verhoogd is. In de openbare ruimte betreft dit bijvoorbeeld verkeersborden, speeltoestellen en parkbanken, omdat hier vaak vandalisme voorkomt. Diefstalbestendige schroeven maken het onmogelijk om openbaar eigendom met gangbaar gereedschap te demonteren.
In auto's en vliegtuigen zorgen de schroeven met speciale kop ervoor dat personen zonder de juiste expertise geen reparatiewerkzaamheden of andere manipulaties kunnen uitvoeren. Het gaat hier niet alleen om diefstal, maar ook om zelf- en derdenveiligheid: Niet-losbare schroeven in elektrische apparaten beschermen leken onder andere tegen elektrische schokken of het in contact komen met gevaarlijke chemicaliën. Zo mogen bijvoorbeeld lithiumbatterijen nooit door personen zonder de juiste expertise worden geopend, omdat deze gassen kunnen afgeven en brand kunnen veroorzaken.
Vanwege de diverse toepassingsgebieden zijn dergelijke schroeven met speciale kop verkrijgbaar voor tal van materialen en in verschillende uitvoeringen, zoals veiligheidshoutschroeven voor tuinhuisjes of veiligheidsleuningen. Voor bevestiging in beton of metselwerk worden veiligheidsschroeven van roestvrij staal met verzinking en plugdraad gebruikt. In de metaalbouw en de auto-industrie worden veiligheidsschroeven met plaatdraad toegepast.
Er zijn verschillende benaderingen om schroeven diefstalveilig te maken – sommige meer, andere minder complex. Veel fabrikanten communiceren dit in de vorm van verschillende beveiligingsniveaus, maar deze zijn niet officieel gestandaardiseerd. Sommigen maken ook onderscheid in terminologie: zo wordt bijvoorbeeld gesproken van diefstalremmende schroeven in plaats van diefstalveilige schroeven. Dit wordt vaak afhankelijk gemaakt van de vraag of de beveiligingsschroeven met speciaal gereedschap losgedraaid kunnen worden of dat het onoplosbare schroeven zijn die alleen door vernietiging gedemonteerd kunnen worden.
Anti-diefstal schroeven of manipulatiebestendige schroeven zijn het gemakkelijkst te classificeren op basis van hun aandrijving. Hier enkele voorbeelden van:
Er zijn ook kopaandrijvingen die speciaal door bepaalde merken zijn ontwikkeld. Daartoe behoren bijvoorbeeld de Pentalobe van Apple (onder andere voor iPhone) of de Tri-Wing van de Phillips Screw Company.
Schroeven met een veiligheidskop worden overal toegepast waar een manipulatiebestendige bevestiging belangrijk is. Ze worden onder andere gebruikt in openbare ruimtes zoals parken, speeltuinen, bij verkeersborden en bushaltes – maar ook in de elektronica en de bouw (bevestiging van alarmsystemen, camera’s en veiligheidsbarrières enzovoort) om te beschermen tegen vandalisme en onbevoegde toegang. Daarnaast worden schroeven met speciale kop bijvoorbeeld gebruikt in de auto- en luchtvaartindustrie om veiligheidskritische componenten te beschermen. Afhankelijk van het toepassingsgebied worden speciale veiligheidsschroeven voor hout, metaal, beton enzovoort gebruikt.
In de vakhandel of gespecialiseerde webshops is er gereedschap voor het verwijderen van veiligheidsschroeven, zoals speciale schroevendraaiers of bits. Andere schroeven met diefstalbeveiliging, zoals afbreekschroeven, zijn niet bedoeld om losgemaakt te worden en kunnen meestal alleen door vernietiging of gerichte manipulatie (bijvoorbeeld zagen met een haakse slijper) worden verwijderd.
Theoretisch is het mogelijk een veiligheidsschroef te verwijderen en opnieuw te gebruiken – mits deze vakkundig met het juiste gereedschap is gedemonteerd. Veel fabrikanten raden dit echter af omdat de veiligheidsfactor van de schroeven kan worden aangetast, bijvoorbeeld door corrosie of beschadigingen. Bij toepassingen met hoge beschermingsrichtlijnen bieden alleen nieuwe diefstalwerende schroeven zekerheid waarop u kunt vertrouwen.
Nee, onoplosbare schroeven bestaan niet. Maar er zijn veiligheidsschroeven die alleen met veel moeite en passend gereedschap losgemaakt kunnen worden en daardoor diefstal, manipulatie of vandalisme bemoeilijken. Men zou kunnen zeggen: zonder het juiste gereedschap zijn deze schroeven met speciale kop praktisch „onoplosbaar“.
Veiligheidsschroeven bieden verhoogde bescherming tegen manipulatie en diefstal en zijn doorgaans iets duurder dan gewone schroeven
Wilt u meer weten over zelftappende schroeven, stelschroeven of stockschroeven ? Geen probleem! In de uitgebreide fischer schroefengids vindt u tal van informatieve artikelen uit de wereld van schroeven, evenals veel tips over producten en meer. Neem gerust eens een kijkje.